دیزل ژنراتور کاترپیلار مستقر در شرکت کیک درنا با چند نشانه هم‌زمان برای بررسی فنی ارجاع شد: افزایش دمای موتور، نشتی روغن از ناحیه درب سوپاپ، صدای غیرعادی، افت توان زیر بار و خاموشی‌های گاه‌به‌گاه. برای جلوگیری از تشخیص عجولانه، سیستم خنک‌کاری، سوخت‌رسانی و مجموعه مکانیکی موتور جداگانه بررسی شدند.
بازدید اولیه؛ رادیاتور آلوده و شرایط نامناسب دفع گرما
در بازدید اولیه، آلودگی رادیاتور و آثار نشتی مشاهده شد. طبق توضیح کارفرما، برای کنترل داغ کردن دستگاه مدتی به‌صورت مکرر روی رادیاتور آب ریخته می‌شد. این کار باعث تشکیل رسوبات آهکی میان فین‌ها شده بود و عبور مؤثر هوا از سطح رادیاتور را محدود می‌کرد. محل استقرار دستگاه نیز تهویه مطلوبی نداشت و بازگشت هوای گرم می‌توانست ظرفیت دفع حرارت را کاهش دهد.
رادیاتور از مجموعه جدا شد و مسیرهای داخلی و سطح خارجی آن در چند مرحله جرم‌گیری و شست‌وشو شدند. برای حذف رسوبات از ماده رسوب‌زدا استفاده شد. نوع ماده به‌تنهایی روش مصرف را تعیین نمی‌کند و غلظت و زمان تماس باید متناسب با جنس رادیاتور و دستورالعمل ماده انتخاب شود. نشتی مشاهده‌شده نیز در جریان تعمیر پیگیری شد.
بررسی صدای موتور و نشتی روغن
برای دسترسی و بازدید، بخش‌های لازم از قسمت جلوی موتور باز شد. چرخ‌دنده‌های جلو بررسی و تنظیم شدند، انژکتورها مورد بازدید قرار گرفتند و فیلرگیری و تنظیم سوپاپ‌های دود و هوا انجام شد. هم‌زمان واشر درب‌های سوپاپ تعویض و نشتی روغن این ناحیه برطرف شد.
در مستندات موجود مقدار دقیق فیلر، اندازه‌گیری صدای قبل و بعد یا علت قطعی صدای غیرعادی ثبت نشده است؛ بنابراین این گزارش از نسبت دادن عدد یا علت تأییدنشده خودداری می‌کند.
بازدید مجموعه اسبک‌ها و قطعات سرسیلندر در جریان عیب‌یابی، فیلرگیری و تنظیم سوپاپ‌ها
علت خاموشی‌های ناگهانی؛ آب و لجن در شاسی باک
بررسی مسیر سوخت نشان داد فیلتر سوخت آلوده است. در بازدید شاسی باک نیز مقدار قابل توجهی آب و لجن مشاهده شد. چنین آلودگی‌ای می‌تواند جریان سوخت را مختل کند و با افت توان زیر بار یا خاموشی ناگهانی همراه شود.
آلودگی شدید مشاهده‌شده در اجزای سیستم سوخت و فیلتر هنگام بازدید
باک تخلیه و شست‌وشو شد و فیلترها در قالب سرویس کامل دستگاه تعویض شدند. بر اساس گزارش اجرایی پروژه، آلودگی سوخت عامل خاموشی‌های متناوب دستگاه تشخیص داده شد. با این حال، چون داده آزمون بار پیش و پس از تعمیر در پرونده موجود نیست، سهم دقیق هر عامل در افت توان به‌صورت عددی اعلام نمی‌شود.
سرویس، دیاگ و بررسی ECU
سرویس کامل دستگاه شامل تعویض روغن و فیلترها نیز انجام شد. در پایان، وضعیت کارکرد ژنراتور بررسی، خطاهای ثبت‌شده پاک و تنظیمات و کالیبراسیون ECU طبق گزارش تیم اجرایی انجام شد.
مستندات پروژه اتصال رایانه عیب‌یابی به دستگاه و بخشی از عملیات فنی کنار موتور را نشان می‌دهند. نتیجه کار مورد تأیید کارفرما گزارش شده است، اما عدد دمای کارکرد، فشارها و گزارش مکتوب آزمون بار در مدارک این مقاله موجود نیست و به همین دلیل عدد حدسی درج نشده است.
چرا پاشیدن آب روی رادیاتور راه‌حل داغ کردن نیست؟
خنک‌کاری دیزل ژنراتور به گردش صحیح مایع خنک‌کننده، سطح تبادل حرارت سالم و جریان هوای کافی وابسته است. پاشیدن مداوم آب روی سطح خارجی رادیاتور، به‌ویژه با آب دارای املاح، می‌تواند به‌مرور رسوب میان فین‌ها ایجاد کند و خودش عبور هوا را محدود کند. راه‌حل پایدار، رفع گرفتگی رادیاتور و اصلاح مسیر ورود هوای تازه و خروج هوای گرم است.
اقدامات پیشنهادی برای جلوگیری از تکرار خرابی
- اصلاح محل استقرار ژنراتور و تأمین هوای تازه کافی برای موتور و رادیاتور.
- هدایت هوای گرم رادیاتور به بیرون و جلوگیری از بازگشت آن به ورودی دستگاه.
- بازدید دوره‌ای سطح رادیاتور و شست‌وشوی اصولی در صورت آلودگی.
- کنترل کیفیت سوخت، تخلیه آب ته‌نشین‌شده باک و تعویض به‌موقع فیلترها.
- ثبت پارامترهای کارکرد و خطاهای ECU پیش از پاک کردن DTCها برای مقایسه بعد از تعمیر.
جمع‌بندی
در این پروژه چند نشانه با منشأهای متفاوت هم‌زمان وجود داشت: گرفتگی رادیاتور و تهویه نامناسب در مسئله دما، آلودگی باک و فیلتر در خاموشی‌های متناوب، و خرابی واشر درب سوپاپ در نشتی روغن. با شست‌وشوی رادیاتور، پاک‌سازی شاسی باک، سرویس دستگاه، بازدید و تنظیم اجزای موتور و رفع نشتی، دستگاه برای بهره‌برداری تحویل شد.
اصلاح محل استقرار و تهویه مناسب، اقدام پیشگیرانه مهمی است که به کارفرما توصیه شد. این پرونده نمونه‌ای از اهمیت عیب‌یابی مرحله‌ای است؛ چون چند علامت هم‌زمان الزاماً یک علت مشترک ندارند.